Ana Ferreira

Autorka o nauce języków · Opublikowano 22 maja 2026

Angielskie phrasal verbs: 40 wyrażeń pogrupowanych tematycznie

Phrasal verbs to ta kategoria angielszczyzny, którą Polacy mają w nosie do mniej więcej B2, a potem nagle orientują się, że bez nich nie da się funkcjonować. “Get up”, “look after”, “put off” – brzmią niewinnie, ale całe rozmowy native speakerów stoją na nich.

Dlaczego phrasal verbs są trudne dla Polaków

W polskim mamy przedrostki: pójść – wyjść – nadejść – odejść – wejść – przejść. Każdy przedrostek modyfikuje znaczenie czasownika “iść”. W angielskim ten sam mechanizm działa inaczej. Zamiast przedrostka masz partykułę (up, down, in, out, off, on, away, back) doczepioną do czasownika. “Go up”, “go down”, “go in”, “go out”, “go off”, “go on”, “go away”, “go back” – każda kombinacja znaczy co innego.

Pierwszy problem: w polskim przedrostek jest częścią słowa, w angielskim partykuła jest osobnym wyrazem, czasem stojącym daleko od czasownika. “Pick the books up” – pomiędzy “pick” a “up” wsadzasz dopełnienie. To wymaga przyzwyczajenia, bo polska intuicja chce trzymać czasownik w całości.

Drugi problem: phrasal verbs są często idiomatyczne. “Give up” nie znaczy “dawać w górę”. “Run into someone” nie znaczy wbiec w kogoś. Znaczenie całości nie wynika z części. Trzeba zapamiętać każde wyrażenie jako jednostkę.

Trzeci problem: do każdego phrasal verba istnieje formalny odpowiednik zbudowany z łacińskiego rdzenia. “Put off” – “postpone”. “Get along” – “have a good relationship”. “Carry out” – “execute”. W szkole uczy się tych formalnych wersji, bo łatwiej je zrozumieć. W życiu native speakerzy używają phrasal verbs. Polacy mówią profesjonalnie i sztywno, podczas gdy rozmówca mówi naturalnie i swobodnie.

Phrasal verbs w pracy

To kategoria, którą musisz znać, jeśli pracujesz w międzynarodowej firmie albo aplikujesz na takie stanowiska.

Carry out – przeprowadzać, wykonywać. “We need to carry out a market analysis before launching”.

Set up – konfigurować, zakładać, organizować. “Can you set up a meeting with the client for next week?”

Take on – brać na siebie, zatrudniać. “I’ve taken on too many projects this quarter”. “We’re taking on five new developers next month”.

Step down – ustąpić ze stanowiska. “The CEO stepped down after the scandal”.

Lay off – zwolnić z pracy (z przyczyn ekonomicznych). “The company laid off 200 employees last month”.

Work out – wymyślić, obliczyć, ułożyć (też: ćwiczyć, ale w kontekście pracy to inne znaczenie). “We need to work out the budget by Friday”. “It didn’t work out” – nie wyszło, nie udało się.

Get back to – wrócić do kogoś z odpowiedzią. “Let me check and I’ll get back to you tomorrow”.

Bring up – poruszyć temat. “She brought up an important point at the meeting”.

Follow up – nawiązać kontakt po, sprawdzić temat. “I’ll follow up with the client next week to confirm”.

Run by – skonsultować z kimś. “Can I run this idea by you before sending it to the team?”

Phrasal verbs w podróży

Wszystko, co robisz na lotnisku, w hotelu, w taxi, w samolocie, ubrane jest w phrasal verbs.

Check in – zameldować się (w hotelu, na lotnisku). “What time can I check in?”

Check out – wymeldować się. “Check-out is at 11 am”.

Set off – wyruszyć w drogę. “We’re setting off at 6 am to beat the traffic”.

Get in – wsiadać do (auta, taxi, pociągu). “Get in, I’ll drive you home”.

Get on – wsiadać do (autobusu, samolotu, pociągu). Z “get on” idą duże środki transportu, z “get in” małe. “Get on the plane” / “get in the car”.

Get off – wysiadać (z autobusu, pociągu). “We need to get off at the next stop”.

Pick up – odebrać kogoś. “I’ll pick you up from the airport at 7”.

Drop off – podrzucić kogoś gdzieś. “Can you drop me off at the station?”

Take off – startować (samolot), zdejmować (ubrania). “The plane takes off at 9”. “Take off your shoes”.

Stop over – mieć przesiadkę, zatrzymać się w trakcie podróży. “We’re stopping over in Dubai for six hours”.

Phrasal verbs w codziennej rutynie

Twój dzień od rana do wieczora to ciąg phrasal verbs. Te są fundamentem rozmów o tym, co robisz.

Wake up – budzić się. “I wake up at 7 every day”.

Get up – wstawać. Różnica między wake up a get up: wake up to otworzyć oczy, get up to wstać z łóżka. Często mija kilka minut między jednym a drugim.

Get dressed – ubrać się.

Put on – założyć (ubranie, makijaż). “Put on a coat, it’s cold outside”. Antonim: take off.

Wash up – umyć się (UK) albo umyć naczynia (UK). W amerykańskim “wash up” prawie zawsze znaczy umyć ręce/twarz. To jeden z tych phrasal verbs, gdzie znaczenie zależy od dialektu.

Tidy up – posprzątać. “I need to tidy up before my parents arrive”. W amerykańskim częściej “clean up”.

Throw away – wyrzucić. “Can you throw away these old magazines?”

Run out of – skończyć się (zapasy). “We’ve run out of milk again”.

Eat out – zjeść na mieście. “We eat out twice a week”.

Wind down – relaksować się, kończyć dzień. “I wind down with a book in the evening”.

Phrasal verbs w relacjach

Wszystko, co dzieje się między ludźmi – znajomości, kłótnie, randki, zerwania, przyjaźnie – ma swoje phrasal verbs.

Get along (with) – dogadywać się z kimś. “I get along well with my colleagues”.

Hit it off – od razu się polubić. “We hit it off the moment we met”.

Fall out (with) – pokłócić się z kimś. “They fell out over money and haven’t spoken in years”.

Make up (with) – pogodzić się. “We made up after a long talk”.

Break up (with) – zerwać. “She broke up with him last week”.

Go out (with) – chodzić z kimś, randkować. “They’ve been going out for two years”.

Settle down – ustatkować się. “He’s not ready to settle down yet”.

Look up to – podziwiać kogoś. “I always looked up to my older sister”.

Look down on – patrzeć na kogoś z góry. “He looks down on people without university degrees”.

Stand up for – stawać w czyjejś obronie. “She always stands up for her friends”.

Phrasal verbs, które łatwo pomylić

Niektóre phrasal verbs mają niemal identyczną formę, ale zupełnie inne znaczenie. Niżej kilka pułapek.

Look after vs. look for vs. look up vs. look up to: “look after” – opiekować się (“I’ll look after the kids”), “look for” – szukać (“I’m looking for my keys”), “look up” – sprawdzić w słowniku (“look up the word”), “look up to” – podziwiać.

Take after vs. take off vs. take on vs. take over: “take after” – być podobnym do (rodzica), “take off” – wystartować/zdjąć, “take on” – brać na siebie, “take over” – przejąć (“she took over the company”).

Get over vs. get through vs. get away with vs. get along: “get over” – dochodzić do siebie po czymś (“get over a breakup”), “get through” – przetrwać coś, “get away with” – ujść na sucho (“he got away with cheating”), “get along” – dogadywać się.

Put up with vs. put up vs. put off vs. put on: “put up with” – znosić coś niemiłego (“I can’t put up with his attitude”), “put up” – wieszać/wznosić (“put up a poster”), “put off” – odkładać na później, “put on” – zakładać.

Phrasal verbs separable vs. inseparable

Phrasal verbs dzielą się na rozdzielne (separable) i nierozdzielne (inseparable). Rozdzielne pozwalają na wstawienie dopełnienia między czasownik a partykułę. Nierozdzielne nie.

Rozdzielne: “pick up”, “put on”, “turn off”, “throw away”. Możesz powiedzieć “pick up the book” albo “pick the book up”. Z zaimkiem MUSISZ rozdzielić: “pick it up”, nigdy “pick up it”.

Nierozdzielne: “look after”, “get over”, “run into”, “look for”. Mówisz “I’ll look after the kids”, nigdy “I’ll look the kids after”. Z zaimkiem “I’ll look after them”, nigdy “I’ll look them after”.

Skąd wiedzieć, który phrasal verb jest który? Niestety nie ma reguły. Trzeba zapamiętać każdy osobno albo zacząć słyszeć, co brzmi naturalnie. W praktyce nadużywanie rozdzielania wygląda na błąd, więc w razie wątpliwości używaj formy nierozdzielonej.

Phrasal verbs intransitive

Niektóre phrasal verbs nie biorą dopełnienia. “The plane took off”. “She showed up late”. “He passed out from exhaustion”. “I broke down crying”. Nie mogą być w stronie biernej i nie potrzebują nic po sobie.

Dlaczego Polacy mają problem z phrasal verbs

Pięć głównych powodów.

Pierwsze: w szkole są pomijane. Programy szkolne skupiają się na czasach gramatycznych. Phrasal verbs traktowane są jako “wyższy poziom”, do którego się dochodzi później. W efekcie dochodzisz do B2 z dobrą gramatyką, a phrasal verbs masz na poziomie A2.

Drugie: polski przedrostek versus angielska partykuła. Polak chce trzymać czasownik w całości i nie wsadzać dopełnienia w środek. “I picked the book up” wydaje się dziwne. Trzeba przekonać mózg, że to naturalne.

Trzecie: tłumaczenie nie istnieje. “Put up with” nie ma polskiego odpowiednika jeden-do-jednego. Trzeba zaakceptować, że to po prostu jednostka leksykalna, jak każde inne słowo.

Czwarte: wybór partykuły wydaje się arbitralny. Dlaczego “look for” a nie “look at”? Dlaczego “depend on” a nie “depend from”? Nie ma logicznej odpowiedzi, trzeba zapamiętać.

Piąte: jeden phrasal verb ma wiele znaczeń. “Take off” znaczy zdjąć (ubranie), startować (samolot), odnieść sukces (kariera), ale też naśladować kogoś (UK). Każde znaczenie trzeba znać osobno.

Częste błędy

Tłumaczenie partykuły dosłownie. Polak chce powiedzieć “jadłem na śniadanie” i tłumaczy “I ate on breakfast”. Po angielsku jest “I had for breakfast” albo “I ate for breakfast”. Nie ma związku między polskim “na” a angielskim “on” w tym kontekście.

Używanie złej partykuły. “Depend from” zamiast “depend on”. “Listen music” zamiast “listen to music”. “Discuss about” zamiast “discuss” (bez przyimka). Te błędy są tak zakorzenione, że trudno je wyplenić.

Mieszanie phrasal verb z odpowiednikiem łacińskim. “I’ll postpone the meeting up” – tu wmieszałeś “postpone” z “put off”. Wybierz jedną wersję.

Niewłaściwe ustawienie dopełnienia. “Pick up it” zamiast “pick it up”. Z zaimkiem zawsze rozdzielasz.

Używanie zbyt formalnego języka. “I will execute this task” zamiast “I’ll carry this out”. To brzmi sztywno, jak z podręcznika prawnego. Native używają phrasal verbs.

Unikanie phrasal verbs zupełnie. Skoro nie wiesz, używasz formalnego odpowiednika. Twoja angielszczyzna brzmi jak z gazety. To nie zawsze źle, ale w rozmowie wygląda obco.

Czytaj, słuchaj, oglądaj — i ucz się ich w kontekście

Naturalny sposób na naukę phrasal verbs to spotykać je w prawdziwym, potocznym angielskim — wciąż od nowa, aż znaczenie przyklei się do sytuacji, a nie do definicji. Na tym właśnie polega idea Clue: przynosisz treści, które już lubisz, we wszystkich trzech trybach, i dotykasz dowolnego phrasal verba, którego nie znasz.

Czytaj. Otwórz w Clue angielską książkę albo artykuł. Kiedy bohater „puts up with” trudnego szefa albo „backs out” z planu, dotknij wyrażenia — natychmiastowe tłumaczenie wysuwa się na ekran, bez kartkowania słownika i bez gubienia wątku historii.

Słuchaj. Włącz podcast. Kiedy prowadzący mówi „they laid off twenty people” albo „let’s circle back to that”, dotknij „laid off” lub „circle back” w transkrypcji i słuchaj dalej. Czasownik zostaje w pamięci, bo dotarł do ciebie wewnątrz prawdziwego zdania, a nie na fiszce.

Oglądaj. Włącz film na YouTube albo serial z napisami. Phrasal verbs są najgęstsze w swobodnej mowie, a obraz podaje ci kontekst na tacy — dotknij tych, które ci umknęły, i przeczytaj znaczenie w swoim języku.

Każde dotknięte słowo możesz zapisać i powtórzyć później razem z oryginalnym zdaniem, więc pamiętasz, gdzie je spotkałeś. Po kilku tygodniach najczęstsze phrasal verbs stają się słownictwem pasywnym, które rozpoznajesz bez dotykania; te rzadsze zostają zapisane i ćwiczone automatycznie. Tak phrasal verbs przechodzą z „listy, którą muszę wykuć” do „po prostu wiem, co to znaczy” — bo każdego z nich nauczyłeś się wewnątrz historii, którą naprawdę chciałeś przeczytać, usłyszeć albo obejrzeć.

FAQ

Ile phrasal verbs warto znać? Aktywnie 200-300 wystarczy, żeby brzmieć naturalnie. Pasywnie kilka tysięcy. To dochodzi naturalnie, jak czytasz i słuchasz dużo.

Czy phrasal verbs są bardziej brytyjskie czy amerykańskie? Są obecne w obu dialektach, ale niektóre są typowo brytyjskie (“hoover up”), inne typowo amerykańskie (“step up to the plate”). Większość jest wspólna.

Czy używanie phrasal verbs w piśmie jest OK? W mailach, blogach, mediach społecznościowych – tak. W formalnych dokumentach prawnych albo akademickich raczej nie. Tam wracaj do łacińskich odpowiedników.

Co jest gorsze: nie używać phrasal verbs czy używać ich źle? Trochę gorzej brzmi “execute” zamiast “carry out” niż “carry up” zamiast “carry out”, ale nie jest dramatu w żadnym wypadku. Lepiej używać niż unikać, nawet jeśli zdarzy się błąd.

Jak rozpoznać, czy partykuła jest częścią phrasal verba czy oddzielnym przyimkiem? Test: jeśli możesz zmienić znaczenie partykuły bez zmiany czasownika, to jest oddzielny przyimek. “I sat on the chair” – to “on” jest osobne. “She turned on the light” – “turn on” to phrasal verb, bo “turn” bez “on” znaczy coś innego.

Czy phrasal verbs zawsze są nieformalne? Nie. Niektóre są neutralne, niektóre formalne (“set forth”, “embark on”). Większość jest neutralna lub nieformalna, dlatego w piśmie akademickim często ich się unika.

Czy istnieją phrasal verbs, których lepiej nie używać? Tak, niektóre są przestarzałe albo zbyt regionalne. Najlepszy filtr: jeśli słyszysz dany phrasal verb w żywych mediach, jest bezpieczny. Jeśli widzisz go tylko w starych podręcznikach, ostrożnie.

Na koniec

Phrasal verbs to nie kwestia “trzeba je w końcu zacząć”. To naturalna część angielskiego, która wchodzi w nawyk, gdy konsumujesz dużo treści w języku. Zacznij od jednej kategorii, np. tych biurowych, jeśli pracujesz w korpo. Zwracaj na nie świadomie uwagę w mailach i rozmowach, a po kilku tygodniach zaczniesz ich używać bez zastanawiania się.

Im więcej phrasal verbs masz pasywnie, tym łatwiej przerzucasz je do mowy aktywnej. To pewnie najszybsza droga z B2 na C1 w naturalnej komunikacji.