Gepubliceerd 22 mei 2026

Engelse uitdrukkingen per thema: 80+ idiomen die je echt hoort

Een Engelse idioom is een ramp om woord voor woord te vertalen. It’s raining cats and dogs heeft niets met dieren te maken; to spill the beans gaat niet over koken. Hier staan ze, gegroepeerd per thema, met betekenis en context.

Waarom uitdrukkingen ertoe doen

Tussen B1 en C1 zit een gat, en idiomen zijn een groot stuk van dat gat. Op B1-niveau spreek je begrijpelijk maar functioneel. Op C1-niveau spreek je natuurlijk, en wat dat “natuurlijk” voor het overgrote deel veroorzaakt is idiomatisch taalgebruik — vaste uitdrukkingen die moedertaalsprekers gewoon gebruiken zonder erbij stil te staan.

Het lastige is dat je idiomen niet kunt afleiden. Hit the books lijkt op iets gewelddadigs maar betekent “hard studeren”. Break a leg lijkt op een vloek maar betekent “succes”. Als je ze niet kent, mis je de helft van een gesprek; als je ze verkeerd gebruikt, klink je raar.

Het goede nieuws: je hoeft niet alle 3000 Engelse idiomen te kennen. Een paar honderd dekken het overgrote deel van wat je in films, podcasts en gesprekken hoort. En de meeste zijn gegroepeerd rond thema’s — geld, eten, weer, dieren — wat het makkelijker maakt om er een set tegelijk te leren.

Hieronder loop ik acht thema’s af, met tien uitdrukkingen per thema. Bij elk een betekenis, een voorbeeldzin, en waar je het tegenkomt. Niet alles, maar wel het belangrijkste.

Geld

Engels heeft een rijk vocabulaire rond geld. Een paar van de meest voorkomende:

To break the bank — heel veel kosten. Going out for dinner once a week won’t break the bank.

To cost an arm and a leg — heel duur zijn. That car cost me an arm and a leg.

To be broke — geen geld hebben. I can’t go out tonight, I’m broke.

To make ends meet — net rondkomen. With three kids, it’s hard to make ends meet.

To live paycheck to paycheck — van loon tot loon leven. Half the country is living paycheck to paycheck.

To save for a rainy day — sparen voor moeilijke tijden. My grandmother always saved for a rainy day.

Money doesn’t grow on trees — geld komt niet uit de lucht vallen. Vaak gezegd door ouders. Stop asking for new shoes — money doesn’t grow on trees.

To be rolling in money — bulken van het geld. Her family is rolling in money.

A penny saved is a penny earned — wie wat spaart, die heeft wat. Een klassiek spreekwoord van Benjamin Franklin.

To tighten your belt — bezuinigen. We need to tighten our belts this month.

Waar je deze tegenkomt: financiële podcasts (Planet Money, The Indicator), zakelijke nieuws-artikelen, alledaagse gesprekken over kosten.

Eten

Eten levert verrassend veel idiomen op, vaak met niets te maken met daadwerkelijk eten.

A piece of cake — heel makkelijk. The test was a piece of cake.

To spill the beans — een geheim verklappen. Don’t spill the beans about the surprise party.

To butter someone up — iemand vleien om iets te krijgen. He’s been buttering up the boss for weeks.

To be in a pickle — in de problemen zitten. We’re in a real pickle here.

To bite off more than you can chew — meer hooi op je vork nemen dan je aankan. Taking on three projects at once — you’re biting off more than you can chew.

To take something with a pinch of salt — iets met een korreltje zout nemen. Take what he says with a pinch of salt.

The icing on the cake — de kers op de taart. Getting the promotion was great, and the bonus was the icing on the cake.

To have your cake and eat it too — van twee walletjes eten. You can’t have your cake and eat it too.

Like two peas in a pod — als twee druppels water. Those twins are like two peas in a pod.

To go bananas — uit je dak gaan. The kids went bananas when they saw the cake.

Waar je deze tegenkomt: alledaagse gesprekken, films, kinderboeken (idiomen leren is een leuk neveneffect van met kinderen meelezen).

Weer

Engels — vooral Brits Engels — gebruikt het weer letterlijk en figuurlijk.

It’s raining cats and dogs — het regent pijpenstelen. Wordt iets minder gebruikt dan vroeger, maar nog altijd herkenbaar. Don’t go out — it’s raining cats and dogs.

To take a rain check — een afspraak voor later opschuiven. Can I take a rain check on dinner tonight?

Under the weather — zich niet lekker voelen. I’m feeling a bit under the weather today.

A storm in a teacup — veel ophef om weinig. The whole controversy was a storm in a teacup.

To weather the storm — moeilijke tijden doorstaan. Their business weathered the storm of the recession.

Every cloud has a silver lining — elk nadeel heeft zijn voordeel. Yes you lost the job, but every cloud has a silver lining.

To break the ice — het ijs breken. He told a joke to break the ice.

To be on cloud nine — in de zevende hemel zijn. She’s been on cloud nine since the engagement.

To steal someone’s thunder — iemands moment afpakken. Don’t announce your news today — you’ll steal her thunder.

Calm before the storm — de stilte voor de storm. Everything was quiet — it felt like the calm before the storm.

Waar je deze tegenkomt: vooral Britse content. The Crown, BBC nieuws, kookprogramma’s, koffiegesprekken op kantoor.

Lichaam

Lichaamsdelen leveren een gigantisch aantal idiomen op.

To keep an eye on something — iets in de gaten houden. Can you keep an eye on the kids?

To cost an arm and a leg — heel duur zijn (ook bij Geld genoemd, maar past hier).

To pull someone’s leg — iemand voor de gek houden. Are you serious or are you pulling my leg?

To put your foot in your mouth — een blunder begaan in gesprek. I asked about her husband — turns out they divorced. I really put my foot in my mouth.

To get cold feet — bang worden voor iets dat eraan komt. He got cold feet right before the wedding.

To play it by ear — improviseren. Let’s not plan too much — we’ll play it by ear.

To turn a blind eye — iets bewust negeren. The manager turned a blind eye to the issue.

To get something off your chest — iets opbiechten. I need to get something off my chest.

To bite your tongue — zwijgen terwijl je iets wilt zeggen. I had to bite my tongue during the meeting.

To have a heart of gold — een hart van goud hebben. She may seem grumpy, but she has a heart of gold.

Waar je deze tegenkomt: praktisch overal. Lichaams-idiomen zijn zo gangbaar dat ze in elke vorm van content opduiken.

Dieren

The elephant in the room — het onderwerp dat iedereen vermijdt. Let’s address the elephant in the room.

To let the cat out of the bag — per ongeluk een geheim verklappen. I let the cat out of the bag about the surprise.

To kill two birds with one stone — twee vliegen in één klap. I can drop you off and pick up groceries — kill two birds with one stone.

To be the black sheep — het buitenbeentje zijn. I’m the black sheep of the family.

To go on a wild goose chase — een vergeefse zoektocht. Looking for that document was a wild goose chase.

Hold your horses — wacht eens even. Hold your horses — let me explain.

To smell a rat — onraad ruiken. Something’s off — I smell a rat.

Like a fish out of water — als een vis op het droge. At the conference, I felt like a fish out of water.

To be a copycat — een naäper zijn. Vaak gebruikt door kinderen, maar ook volwassen. Stop being a copycat.

Curiosity killed the cat — nieuwsgierigheid is een slechte eigenschap (vaak gebruikt om iemand af te raden te diep door te vragen). Why do you want to know? Curiosity killed the cat.

Waar je deze tegenkomt: literatuur, journalistiek, alledaagse gesprekken. Vooral the elephant in the room en kill two birds with one stone zijn extreem gangbaar in zakelijke context.

Sport

Sport — vooral honkbal in Amerikaans Engels en cricket in Brits — heeft het Engels veel idiomen gegeven.

To hit it out of the park — uitstekend doen. Van honkbal. She really hit it out of the park with that presentation.

To drop the ball — een fout maken, iets vergeten. I dropped the ball on that email.

A whole new ballgame — een totaal andere situatie. Working remotely is a whole new ballgame.

To throw in the towel — opgeven. Van boksen. After three failed attempts, he threw in the towel.

To be on the ball — alert en bij de tijd zijn. She’s really on the ball this morning.

A level playing field — een eerlijk speelveld. We need a level playing field for all competitors.

To move the goalposts — de regels veranderen tijdens het spel. They keep moving the goalposts on this project.

To get the ball rolling — beginnen, opstarten. Let’s get the ball rolling on this idea.

It’s not over until the fat lady sings — het is pas voorbij als het echt voorbij is. Klassieke uitdrukking. We’re behind, but it’s not over until the fat lady sings.

Hit below the belt — onder de gordel. Van boksen. That criticism was hitting below the belt.

Waar je deze tegenkomt: zakelijke vergaderingen, sportcommentaar (uiteraard), Amerikaanse politiek.

Business

Veel zakelijk Engels bestaat uit specifieke idiomen die je niet leert uit een grammaticaboek.

To touch base — even kort contact opnemen. Let me touch base with you next week.

To get back to the drawing board — opnieuw beginnen. That plan failed — back to the drawing board.

To think outside the box — creatief denken. Inmiddels een clichémanagement-uitdrukking, maar nog steeds gangbaar.

To put all your eggs in one basket — alles op één paard zetten. Don’t put all your eggs in one basket — diversify.

The bottom line — de kern van de zaak. The bottom line is, we need more time.

To cut corners — bezuinigen op kwaliteit. They cut corners on the design and it shows.

To learn the ropes — de kneepjes van het vak leren. Give the new hire time to learn the ropes.

To be in the loop — op de hoogte zijn. Keep me in the loop on this.

A win-win situation — een situatie waar iedereen bij wint. Cliché maar gangbaar. This deal is a win-win for both sides.

To go the extra mile — een stap extra zetten. She always goes the extra mile for clients.

Waar je deze tegenkomt: praktisch elke zakelijke mail, vergadering, of LinkedIn-post. Onmisbaar voor werkcontext.

Tijd

To kill time — tijd doden. I’m just killing time until the meeting starts.

Better late than never — beter laat dan nooit. He finally sent the report. Better late than never.

Time flies when you’re having fun — als je plezier hebt, vliegt de tijd. I can’t believe it’s already midnight — time flies when you’re having fun.

To beat the clock — net op tijd klaar zijn. We beat the clock on that deadline.

In the nick of time — net op tijd. He arrived in the nick of time.

To take a long time — lang duren. Geen idioom strikt genomen, maar wel een vast patroon dat Nederlanders vaak verkeerd vertalen. It took me a long time to learn this (niet it took me long).

Once in a blue moon — zelden, bijna nooit. We see each other once in a blue moon.

To call it a day — ergens mee stoppen, vaak werk. Let’s call it a day and go home.

Around the clock — 24 uur per dag. They worked around the clock to finish the project.

Time is money — tijd is geld. Let’s not waste any more time — time is money.

Waar je deze tegenkomt: werkmail, planning-gesprekken, journalistiek.

Hoe je idiomen het beste leert

Idiomen leren uit een lijst is mogelijk maar inefficiënt. Wat wel werkt:

Tegenkomen in echte content. Een idioom dat je hoort in een aflevering van The West Wing, en daarna leest in een artikel, en dan nog eens hoort in een podcast — die zit er na drie keer in. Een idioom uit een lijst gelezen blijft tien minuten hangen.

Begrijpen waar het vandaan komt. To break the ice is gemakkelijker te onthouden als je je voorstelt dat een schip letterlijk door ijs heen moet om verder te kunnen. To be on cloud nine dateert uit een meteorologisch classificatiesysteem waarin cumulonimbus, de hoogste wolk, nummer negen kreeg. Etymologie hoeft niet, maar het helpt.

Per thema oefenen. Tien idiomen rond eten leren werkt beter dan tien willekeurige. Je hersenen koppelen ze aan elkaar via het thema.

Niet alles meteen willen gebruiken. Sommige idiomen klinken vreemd in spreektaal als je ze als leerder zomaar inzet. To kill two birds with one stone — prima in een zakelijke vergadering, raar in een gesprek met je beste vriend. Let op de context waarin moedertaalsprekers ze gebruiken.

Als je echt Engelse content leest of luistert en een idioom tegenkomt dat je niet kent, kun je in een app als Clue op het hele zinsfragment tikken om de betekenis te vinden. Dat scheelt het probleem dat je woord voor woord opzoekt en nog steeds geen idee hebt wat de zin betekent. Je vangt ze op in de stroom van echte content, niet uit een rijtje.

Veelgemaakte fouten

Idiomen letterlijk vertalen. To make a long story short wordt geen “om een lang verhaal kort te maken” — dat is in het Nederlands gewoon “om kort te gaan”. Idiomen reizen niet tussen talen.

Te veel idiomen tegelijk gebruiken. Iemand die elke zin met een idioom doorspekt, klinkt geforceerd. Moedertaalsprekers gebruiken er één of twee per gesprek, niet vijf per zin.

Verouderde idiomen aanleren uit oude boeken. It’s raining cats and dogs werkt nog, maar to be the cat’s pajamas (jaren twintig slang voor “fantastisch”) gebruikt vandaag bijna niemand meer. Check op tijdsgebondenheid.

Britse idiomen in Amerikaanse context of andersom. To take the mickey (Brits, iemand voor de gek houden) klinkt vreemd in een Amerikaans gesprek. To root for the team (Amerikaans, voor een team supporteren) verwart Britten omdat root in Australisch Engels iets seksueels betekent. Weet bij wie je bent.

Idiomen gebruiken in formele context waar ze niet horen. In een academisch paper schrijf je niet the bottom line is that. Idiomen zijn voor gesproken Engels en informele teksten — voor academisch werk en juridische documenten kies je neutralere woorden.

Veelgestelde vragen

Hoeveel Engelse idiomen zijn er? Schattingen lopen uiteen van 3000 tot meer dan 25.000, afhankelijk van wat je telt. Het goede nieuws: een paar honderd dekken praktisch alles wat je in alledaags gebruik tegenkomt.

Wat is het verschil tussen een idioom, een spreekwoord en een gezegde? Een idioom is een vaste uitdrukking waarvan de betekenis niet uit de woorden afleidbaar is (kick the bucket). Een spreekwoord is een volledige zin met een levensles (a stitch in time saves nine). Een gezegde is een vagere overkoepelende term. In de praktijk lopen ze door elkaar.

Moet ik echt idiomen leren of is woordenschat belangrijker? Begin met woordenschat tot je rond B2 zit. Daarna worden idiomen het verschil tussen klinken-als-leerder en klinken-als-iemand-die-de-taal-echt-beheerst. Tot dat punt is gewone woordenschat meer waard.

Gebruiken jongere Engelsen nog idiomen? Klassieke idiomen — break the ice, piece of cake — ja. Sommige verouderen wel. Burning the midnight oil hoor je minder; pulling an all-nighter heeft het deels vervangen. Idiomen bewegen mee.

Welke idiomen zijn het belangrijkst voor zakelijk gebruik? Touch base, the bottom line, in the loop, on the same page, get the ball rolling, think outside the box, going forward. Dat zijn de meest voorkomende in mails en vergaderingen.

Hoe weet ik of een idioom Brits of Amerikaans is? Vaak via context — woordenboeken zoals Cambridge en Merriam-Webster geven het label. In het algemeen: Amerikaans Engels heeft veel sport-idiomen uit honkbal, Brits Engels heeft veel uit cricket en boksen. Hit a home run is Amerikaans, sticky wicket is Brits.

Moet ik idiomen gebruiken om vloeiend te klinken? Niet per se. Een spreker met grote woordenschat en goede structuur klinkt vloeiend zonder idiomen. Idiomen voegen wel kleur toe en zorgen dat je natuurlijker overkomt in informele context.

Tot slot

Idiomen zijn de kruiden van het Engels. Te weinig en je tekst is bleek; te veel en het wordt onverteerbaar. Begin met de idiomen die je het vaakst hoort, gebruik ze rustig in je eigen taal, en bouw geleidelijk je voorraad op.

Een praktische volgorde: pak één thema per week. Eet, weer, geld — wat je het meest in je dagelijks Engels gebruikt. Lees content die rijk is aan idiomen — fictie, journalistiek, podcasts — en let op de uitdrukkingen die terugkomen. Na zes maanden hoor je ze automatisch en gebruik je er een paar zelf, zonder erbij na te denken.

Dat is het moment waarop je niet meer klinkt als iemand die Engels heeft geleerd, maar als iemand die Engels spreekt.